Szlak Orlich Gniazd

o jurajskich zamkach słów kilka

SZLAK ORLICH GNIAZD

Rozpoczyna się w Krakowie i kończy w Częstochowie i ciągnie się przez 163,9 km. Jego nazwa pochodzi od leżących na trasie jego przebiegu zamków i warowni nazywanych Orlimi Gniazdami ze względu na położenie na sięgających do 30 m wysokości skałach.

Warownie powstały w czasach Kazimierza Wielkiego, kiedy król podjął się zadania stworzenia systemu obronnego, który miał zabezpieczać granicę, ważne szlaki handlowe w tym trakt z Krakowa do Wielkopolski. Tradycyjnie szlak obejmuje 12 zamków jurajskich, ale niektóre źródła umieszczają jeszcze 5 innych w tym zamek królewski na Wawelu, zamek w Siewierzu, zamek Biskupów Krakowskich w Siewierzu, zamek Lipowiec w Babicach i zamek Tenczyn w Rudnie.

KORZKIEW – ODRESTAUROWANY ZAMEK RYCERSKI W KORZKWI

Zamek położony we wsi Korzkiew ok. 15 km od Krakowa. Jego historia sięga XIV w. Obecnie na zamku trwają prace budowlane, pełni on także rolę hotelu.

Planowana jest odbudowa dworu mieszczącego się dawniej w pobliżu zamku, stawów, a także stworzenie skansenu i muzeum. Według legendy pod zamkowym dziedzińcem są uśpieni, pochowani przed wiekami rycerze. Prace renowacyjne przebiegają w taki sposób aby nie zakłócić ich spokoju, a Ci odwdzięczają się opieką nad zamkowymi gośćmi. O północy, na kamiennej ławeczce w parku i tylko latem siaduje diabeł, którego oczy świecą dziko. Stuka po nocy kopytami, nie dając spać okolicznym mieszkańcom.

OJCÓW – RUINY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO

Ruiny znajdują się na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Tradycja mówi, że pierwotnie nazwa warowni brzmiała Ociec, na pamiątkę walki o tron krakowski ojca króla, Władysława Łokietka, który w okolicznych jaskiniach znajdował schronienie przed wojskami króla czeskiego Wacława II.

W słynnej Grocie Łokietka życie uratował królowi pająk. Gdy Władysław wbiegł do jaskini, pająk utkał szybko wielką pajęczynę na jej wejściu. Pościg myśląc, że pajęczyna musi być na wejściu od bardzo dawna ominął wejście do jaskini. Na pamiątkę tego zdarzenia brama do Groty Łokietka ma kształt pajęczej sieci.

PIESKOWA SKAŁA

Znajduje się nieopodal Ojcowa. W XVI w. został z gotyckiego zamku przebudowany w renesansową rezydencję. Zamek często pojawia się w filmach.

Niektórzy pamiętają go w serialach „Janosik” oraz „Stawka większa niż życie”, oraz w filmach „Ogniem i Mieczem”, „Reich”, czy „Nie kłam kochanie”. Przetrwał kilka pożarów, potop szwedzki, kilka bitew i powstanie styczniowe. Mocno zniszczony i kilkakrotnie remontowany, dziś jest Oddziałem Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu. U stóp zamku znajduje się słynna skała – Maczuga Herkulesa, z którą każdy kojarzy Jurę Krakowsko – Częstochowską. Przy zamku ciągną się również piękne ogrody, które można oglądać z zamkowego dziedzińca.

RABSZYN – RUINY ZAMKU RYCERSKIEGO

Okazałe ruiny zamku, do których zniszczenia doszło nie tylko w czasie potopu szwedzkiego.

W XIX wieku poszukiwacze skarbów wysadzili jedyną zachowaną część zamku, basztę oraz mury zamku dolnego. Obecnie trwa częściowa rekonstrukcja. Na zamku odbywają się co roku turnieje rycerskie. Ruiny zamku miały swoją chwilę w filmie „Karol, Człowiek który został papieżem”

BYDLIN – RUINY ZAMKU RYCERSKIEGO

Niektórzy badacze uważają, że nigdy nie był to zamek, ale budowla pełniąca funkcje sakralne. Inne źródła podają, że był to zamek rycerski, położony na skalistym wzgórzu który przez pewien czas pełnił funkcję świątyni.

Badania archeologiczne z 1989 potwierdzają, że był to zamek. Podczas wykopalisk znaleziono także denar Ludwika Węgierskiego z 1370 roku co pozwala datować mury na okres andegaweński. W 2009 roku zawalił się południowy mur budynku mieszkalnego. W 2012 roku przeprowadzono prace remontowe. Zachowały się jedynie resztki murów i fosy.

SMOLEŃ – RUINY ZAMKU RYCERSKIEGO

Zamek wzniesiony w stylu gotyckim, budowany prawdopodobnie w trzech fazach – zamek górny w połowie XIV w, następnie zamek dolny położony na wschód od górnego – nazywany zamkiem wschodnim oraz zamek zachodni – część zamku dolnego dobudowana prawdopodobnie wiek później. W latach 40 tych XIX wieku odkryto wiele kości i militariów co wskazywałoby na zbrojny atak na zamek w średniowieczu.

ZAMEK W PILICY ZWANY RÓWNIEŻ PAŁACEM

Składa się z 4 skrzydeł otaczających wewnętrzny dziedziniec. Otoczony fortyfikacjami bastionowymi. Wokół pałacu rozciąga się na powierzchni 10 hektarów park z klasycystyczną studnią. Park został uznany za pomnik przyrody jako dzieło sztuki ogrodowej.

OGRODZIENIEC, MIRÓW I BOBOLICE

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu, zrekonstruowany zamek królewski w Bobolicach i zamek rycerski w Mirowie zostały dokładnie opisane w pozostałych zakładkach.

MORSKO – RUINY ZAMKU RYCERSKIEGO „BĄKOWIEC”

Zamek wybudowany na szczycie skały na planie wieloboku o nieregularnym kształcie.

Z kamiennej bramy, której fragmenty zachowały się do dnia dzisiejszego przechodziło się na niewielki dziedziniec otoczony murem i pomieszczeniami ułożonymi na przeciwległych stronach. W narożnikach znajdowały się baszty o półkolistym kształcie pełniące rolę obronną i obserwacyjną. Obecnie zamek znajduje się na terenie ośrodka wypoczynkowego.

OLSZTYN – RUINY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO

Pierwsza wzmianka o tym zamku, wcześniej określanym jako zamek w Przymiłowicach pochodzi z początku XIV w.

Do dnia dzisiejszego zachowały się mury części mieszkalnej, dwie wieże – cylindryczna i kwadratowa, fragmenty murów gospodarczych. Niektórzy uważają, że zamek posiada podziemne połączenie z klasztorem jasnogórskim. W podziemnych rzekach pływają złote kaczki. Z zamkiem wiąże się także legenda o zjawie, która ciemnymi nocami błąka się po zamku. To duch wojewody poznańskiego Maćka Borkowica, który przeciwstawił się królowi Kazimierzowi Wielkiemu.